« ارزش معلومات » نگارش يافته . ساير مقالاتى كه تا كنون از طرف مؤلف تنظيم شده از اين قرار است : مقالهء پنجم : پيدايش كثرت در علم مقالهء ششم : ادراكات اعتباريّه مقالهء هفتم : مباحث وجود مقالهء هشتم : امكان و وجوب - جبر و اختيار مقالهء نهم : علّت و معلول مقالهء دهم : امكان و فعليّت - حركت - زمان مقالهء يازدهم : حدوث و قدم - تقدّم ، تأخّر ، معيّت مقالهء دوازدهم : وحدت و كثرت مقالهء سيزدهم : مهيّت - جوهر و عرض مقالهء چهاردهم : خداى جهان و جهان ( الهيّات ) * در ضمن اين فصول و مقالات آراء بسيارى از دانشمندان قديم و جديد ، چه الهى و چه مادى ، مورد بحث و انتقاد قرار گرفته و به علت خاصى كه بعداً گفته خواهد شد به ماديت جديد ( ماترياليسم ديالكتيك ) بيشتر توجه شده و سعى شده است كه تمام انحرافات اين مكتب به طور وضوح نمايانده شود . از زمانهاى قديم آراء و عقايد مادى مربوط به نفى علت اولى يا نفى غايت يا نفى تجرد روح در كتب فلسفه مطرح مىشود ولى چيزى كه به حسب تاريخ مسلّم است اين است كه در ميان پيشينيان هيچگاه يك مكتب مشخص مادى كه به كلى منكر ماوراء الطبيعه باشد و وجود را مساوى ماده بداند پديد نيامده است و از زمانهاى بسيار قديم كه بحثهاى فلسفى وجود داشته گفتگو از عالمى ماوراء عالم طبيعت در ميان بوده و البته ترديدى نيست كه اين بحثها ابتدا بسيار بسيط و ساده بوده ، بعدها به تدريج منطقىتر و برهانىتر شده و توسعهء بيشترى پيدا كرده . به طورى كه از كلماتى كه قدما نقل كرده‌اند بر مىآيد ، نخستين بحثهاى فلسفى